Agnostizm "Tanrı bilinemez" demiş. Bu yüzden Tanrının varlığına ve yokluğuna aynı mesafede olduklarını iddia ediyorlar.
Ama ikisi aynı şey değil.
Mesela bir yerde bir suç işlendiyse, failin ortalarda görünmemesi suçlunun yokluğuna mı işaret eder?
Elbette öyle değil. Oysa agnostizmin çıkış noktası bu.
Halbuki, olay yeri inceleme gelir, kanıt toplamaya başlar. Topladığı kanıtları bir araya getirir ve bunlar üzerinden akıl yürüterek suçun nasıl işlendiğini anlamaya çalışır. Buradan da suçlunun kimliğine ulaşmaya çalışır.
İnsan da Evrende olup biten sınırsız faaliyetten kanıtlar toplar, o kanıtları bir araya getirir. O kanıtlar üzerine akıl yürütür, o akıl yürütme üzerinden o mekanizmanın nasıl işlediğini anlamaya çalışır. Buradan da o mekanizmayı kuran ve işletene yani Yaratıcıya ulaşır.
Reddetmek/kabul etmek ayrıdır; bütün yönleri ile tanımamak/tanımlayamamak ayrıdır.
İslam tasavvufu da Allah'ın (c.c) bütünüyle bilinemeyeceğinden bahseder. Ama Güneşin su damlalarındaki akisleri gibi, Allah'ın(c.c) da eserlerinden insanın sınırlı kavrayışı ölçüsünde bilinebileceğini ifade eder.
Aynen bir arifin dediği gibi:
"Mârûfsun, bilinmez Zât’ın,
Her şeyi kaplamış tahtın;
Görenler görmüştür Sen’i,
Gözsüzlere pinhân Rabb’im!
Bildim diyenler aldandı,
Bilmeyenler nâra yandı;
Gönlümde kenzen bilindin;
Âşıklara Sübhân Rabb’im!"
.jpg)
